br. 4
|
IN MEMORIAM - Dragutin Ognjanović (1933-1999.) Jovan Ljuštanović: U poznu jesen 1999. na samoj granici zime, otišao je s ovoga sveta profesor Učiteljskog fakulteta u Beogradu, izučavalac književnosti za decu, pesnik i pripovedač dr Dragutin Ognjanović. Svaki čovek, kao i svaka zvezda, ima neki svoj sjaj i svoju putanju. Dragutin Ognjanovič bio je istinski strasnik i istinski zatočnik književnosti za decu. Bio je pesnik za decu tanane lirske inspiracije i metra i ritma naslonjenog na narodnu tradiciju, bio je pripovedač koji lista zlatne uspomene detinjstva i, ponajviše, izučavalac književnosti za decu i antropologije detinjstva. Njegovo glavno delo je knjiga Dečje doba u kojoj je sakupio studije i oglede iz književnosti za decu. U tim tekstovima on se nije zadovoljavao uopštenim i zavodljivim esejiziranjem na temu antropologije detinjstva i spekulativnim odgovorima na pitanja tipa: "Književnost za decu - šta je to?". On je išao težim putem i celom fenomenu pristupa kao kritičar i istoričar književnosti koji, i kad pokazuje snažnu teorijsku svest o specifičnostima književnosti za decu, na dobar broj opštih pitanja odgovara implicitno - kroz analizu konkretnih književnih dela. Jednom rečju, Dragutin Ognjanović nije bio profesor koji, kako bi Branislav Nušić rekao, "neprestano pretače akovce svoga znanja", već istinski strasnik koji u pristup književnom fenomenu ulaže energiju i dušu. Niko se kod nas, kao Dragutin Ognjanović, nije bavio slikom deteta i detinjstva u književnosti uopšte, pa, samim tim, i detinjstvom kao činiocem ljudske kulture. Pisao je o shvatanju deteta i detinjstva u Bibliji, u Vukovom Riječniku i u narodnoj književnosti, u delima Ive Andrića i Fjodora Dostojevskog. Minulog leta, sluteći da su kola Ognjanovićeve ljudske sudbine obrnula nizbrdo, nosio sam se s pojedinim tehničkim nedoslednostima njegovog teksta dostojevski i deca i istovremeno uživao u tom moćnom obuhvatu da se celo delo velikog ruskog pisca osvetli, i to u nekim od svojih bitnih osobina, kroz prizmu detinjstva. Na žalost, zle slutnje su se ostvarile, Dragutin Ognjanović nije dočekao da vidi odštampanu svoju studiju Dostojevski i deca. U rukopisima Detinjstva nalazi se nekoliko neobjavljenih tekstova umornog i bolesnog Ognjanovića. Ne želimo da njihovim objavljivanjem narušimo sliku o ovome uglednom izučavaocu književnosti za decu, čak ni u ovom času kada je knjiga Ognjanovićeve sudbine zatvorena i kada su i njegovi pozni tekstovi postali potresno svedočanstvo o ljudskom rasapu. Hteli bismo, za oprostaj, da podsetimo na pravi intelektualni glas Dragutina Ognjanovića, na primer, iz njegove studije o slici detinjstva u delu Ive Andrića. |
design by: INternetClub
